Alacak Tahsilatı
Ticari alacaklarda zamanaşımı süresi ne kadardır?
Kısa cevap
Türk Borçlar Kanunu'na göre genel zamanaşımı süresi on yıldır; kira bedelleri, faizler, eser ve vekâlet sözleşmelerinden doğan alacaklar gibi bazı alacaklarda beş yıldır. Çek ve senet gibi kambiyo senetlerinde süreler çok daha kısadır.
Genel kural: on yıl
Türk Borçlar Kanunu'na göre kanunda aksine bir hüküm yoksa her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir. Süre, alacağın muaccel olduğu (istenebilir hâle geldiği) tarihten başlar.
Beş yıllık zamanaşımı
Kanun bazı alacaklar için beş yıllık süre öngörür. Bunlar arasında kira bedelleri, anapara faizleri ve diğer dönemsel edimler; vekâlet, komisyon, acentelik ve ticari simsarlık sözleşmelerinden doğan alacaklar ile eser sözleşmelerinden doğan alacaklar (yüklenicinin ağır kusuru hâli hariç) bulunur.
Çek ve senetlerde kısa süreler
- Bono ve poliçe: Bonoyu düzenleyene ve poliçeyi kabul eden muhataba karşı talepler vadeden itibaren üç yılda zamanaşımına uğrar; cirantalara başvuruda süre çok daha kısadır.
- Çek: Hamilin cirantalara, düzenleyene ve diğer çek borçlularına karşı başvuru hakları, ibraz süresinin bitiminden itibaren altı ayda zamanaşımına uğrar.
Kambiyo senedine dayalı hak zamanaşımına uğrasa bile, senedin altındaki temel ilişkiden (örneğin satış sözleşmesinden) doğan alacak, kendi zamanaşımı süresi içinde ayrıca istenebilir.
Pratik öneri
Alacağınızın türüne göre sürenin ne zaman dolacağını hesaplayın ve son aylara bırakmayın. Borçlunun kısmi ödemesi ya da borcu yazılı olarak kabul etmesi zamanaşımını keser; bu belgeleri saklayın.
Sık sorulanlar
Zamanaşımı dolan alacak tamamen kaybolur mu?
Alacak ortadan kalkmaz ama borçlu zamanaşımını ileri sürerse alacak dava veya takip yoluyla istenemez. Zamanaşımını mahkeme kendiliğinden dikkate almaz; borçlunun ileri sürmesi gerekir.
Zamanaşımı nasıl kesilir?
Borçlunun borcu ikrar etmesi (örneğin kısmi ödeme yapması), dava açılması veya icra takibi başlatılması gibi durumlarda zamanaşımı kesilir ve yeniden işlemeye başlar.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve içtihat değişebilir; işlem yapmadan önce güncel durumu bir avukatla değerlendirin.
Sorunuz bu yazıda yok mu?
Sorunuzu bize iletin; size özel olarak dönüş yapalım. Sorular sitede yayımlanmaz.